Epidemia COVID-19, utrzymująca się w kraju od połowy marca, wyraźnie wpłynęła na wyniki gospodarcze uzyskane w I półroczu br. Poniżej poziomu sprzed roku ukształtowała się produkcja sprzedana przemysłu oraz sprzedaż detaliczna. Produkcja budowlano-montażowa była nieco większa niż w I półroczu ub. roku, co było wynikiem znacznego wzrostu w I kwartale br. Przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw zmniejszyło się w porównaniu z I półroczem ub. roku; wzrosła stopa bezrobocia rejestrowanego. W czerwcu br. obserwowano poprawę sytuacji w niektórych obszarach. Produkcja w przemyśle była nieznacznie wyższa niż przed rokiem; zmniejszyła się skala spadku produkcji budowlano-montażowej i sprzedaży detalicznej. Z opracowania GUS wynika, że nastroje przedsiębiorców i konsumentów w lipcu br. są wyraźnie mniej pesymistyczne niż w poprzednich miesiącach.

Ludność

Według wstępnych szacunków w końcu czerwca br. liczba ludności Polski była niższa niż przed rokiem i niż w końcu ub. roku. Polska liczyła ok. 38 353 tys. mieszkańców – co oznacza, że w wyniku ruchu naturalnego oraz migracji zagranicznych liczba ludności zmniejszyła się o ok. 30 tys. w stosunku do stanu z końca ub. roku oraz o ok. 33 tys. w porównaniu ze stanem sprzed roku.

Rynek pracy

W I półroczu br., w wyniku spadku odnotowanego w II kwartale br., przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw zmniejszyło się w stosunku do analogicznego okresu ub. roku. Wyniosło 6350,4 tys. i było o 0,6% niższe niż w analogicznym okresie ub. roku, w wyniku spadku notowanego w II kwartale br. (o 2,0%), przy wzroście w I kwartale br. (o 0,8%).

W końcu czerwca br. w urzędach pracy zarejestrowanych było 1026,5 tys. bezrobotnych, tj. więcej niż w maju br. (o 14,8 tys., tj. o 1,5%) oraz więcej niż w czerwcu ub. roku (o 149,4 tys., tj. o 17,0%). Stopa bezrobocia rejestrowanego wyniosła 6,1%, tj. wzrosła o 0,1 p.proc. w skali miesiąca oraz o 0,8 p.proc. w skali roku.

W województwach stopa bezrobocia kształtowała się w granicach od 3,7% w wielkopolskim do 10,3% w warmińsko-mazurskim. W porównaniu z poprzednim miesiącem stopa bezrobocia wzrosła w dziesięciu województwach (najbardziej w mazowieckim – o 0,2 p.proc.), w czterech nie uległa zmianie (w lubelskim, opolskim, podlaskim i pomorskim), a w dwóch – warmińsko-mazurskim i zachodniopomorskim – obniżyła się (po 0,1 p.proc.). W skali roku stopa bezrobocia zwiększyła się we wszystkich województwach, najbardziej w warmińsko-mazurskim (o 1,4 p.proc.) oraz zachodniopomorskim (o 1,3 p.proc.), natomiast najmniej – w łódzkim (o 0,5 p.proc.) oraz mazowieckim (o 0,6 p.proc.).

Wśród bezrobotnych zarejestrowanych w końcu czerwca br. kobiety stanowiły 53,7%, tj. o 0,2 p.proc. mniej niż przed miesiącem oraz o 2,6 p.proc. mniej niż przed rokiem.

Liczba nowo zarejestrowanych bezrobotnych w I półroczu br. wyniosła 681,2 tys. osób i była o 7,5% mniejsza niż w analogicznym okresie ub. roku. W okresie styczeń–czerwiec br. z ewidencji bezrobotnych skreślono 521,1 tys. os.b, tj. o 37,1% mniej niż rok wcześniej.

Do urzędów pracy w I półroczu br. zgłoszono 538,4 tys. ofert zatrudnienia, tj. o 26,0% mniej niż rok wcześniej. Zarejestrowano 22 strajki, w których uczestniczyło 11,8 tys. pracownik.w, tj. 24,5% zatrudnionych w jednostkach, w których wystąpiły strajki (w analogicznym okresie ub. roku odpowiednio 9787 strajków, 226,6 tys. strajkujących pracowników, tj. 57,4% zatrudnionych).

Wynagrodzenia i świadczenia społeczne

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw (w jednostkach o liczbie pracujących powyżej 9 osób) w okresie styczeń–czerwiec br. wyniosło 5309,04 zł i było o 4,5% wyższe niż w analogicznym okresie ub. roku (kiedy wzrost wyniósł 6,8%). W I kwartale br. wynagrodzenia nominalne zwiększyły się w skali roku o 7,0%, a w II kwartale o 2,1%. W I półroczu br. wzrost utrzymał się w większości sekcji o znaczącym udziale w zatrudnieniu, jednak był przeważnie wolniejszy niż przed rokiem.

Przeciętna miesięczna nominalna emerytura i renta brutto z pozarolniczego systemu ubezpieczeń społecznych w I półroczu br. ukształtowała się na poziomie 2424,94 zł, tj. o 5,2% wyższym niż przed rokiem; jej siła nabywcza zwiększyła się o 0,7% w stosunku do analogicznego okresu ub. roku.

Ceny

W I półroczu br. ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły w większym stopniu niż rok wcześniej. Ceny produkcji sprzedanej przemysłu w I półroczu br. obniżyły się w porównaniu z analogicznym okresem ub. roku, głównie w wyniku spadku cen w II kwartale, po niewielkim wzroście w I kwartale. Notowano słabszy niż przed rokiem wzrost cen produkcji budowlano-montażowej. W czerwcu br. ceny produkcji sprzedanej przemysłu spadły w skali roku w mniejszym stopniu niż przed miesiącem; wzrost cen produkcji budowlano-montażowej był zbliżony do notowanego w maju br.

Przemysł

Produkcja sprzedana przemysłu w I półroczu br. była o 6,3% niższa niż przed rokiem (po wzroście o 5,1% w analogicznym okresie ub. roku). W I kwartale br. notowano wzrost o 0,9%, a w II kwartale spadek o 13,6%. W większości sekcji produkcja sprzedana była mniejsza niż w I półroczu ub. roku; spadek wystąpił m.in. w górnictwie i wydobywaniu – o 9,3% oraz przetwórstwie przemysłowym – o 7,0%. Wzrost notowano jedynie w dostawie wody; gospodarowaniu ściekami i odpadami; rekultywacji – o 4,6%. Obniżyła się produkcja we wszystkich głównych grupowaniach przemysłowych, najbardziej – w produkcji dóbr inwestycyjnych (o 18,1%).

Wydajność pracy w przemyśle, mierzona produkcją sprzedaną na jednego zatrudnionego, w I półroczu br. była o 4,9% niższa niż w analogicznym okresie ub. roku, przy spadku przeciętnego zatrudnienia (o 1,5%) oraz wzroście przeciętnego miesięcznego nominalnego wynagrodzenia brutto (o 3,7%).

Budownictwo

Produkcja budowlano-montażowa w I półroczu br. zwiększyła się w skali roku o 2,3% (wobec wzrostu o 6,6% rok wcześniej). W czerwcu br. produkcja była o 12,5% wyższa niż przed miesiącem, ale o 2,4% niższa niż przed rokiem (w maju br. obserwowano odpowiednio wzrost o 0,8% i spadek o 5,1%). Po wyeliminowaniu wpływu czynników sezonowych notowano spadek produkcji budowlano-montażowej zarówno w skali miesiąca – o 2,5%, jak i roku – o 4,5%.

W strukturze produkcji budowlano-montażowej według rodzajów obiektów budowlanych w I półroczu br. zwiększył się w skali roku udział obiektów inżynierii lądowej i wodnej, a obniżył – budynków. Wśród obiektów inżynierii lądowej i wodnej wyższy niż przed rokiem był udział m.in. autostrad, dróg ekspresowych, ulic i dróg pozostałych, dróg szynowych, dróg kolei napowietrznych lub podwieszanych, a także rurociągów i linii telekomunikacyjnych oraz linii elektroenergetycznych przesyłowych.

Budownictwo mieszkaniowe

W okresie styczeń–czerwiec br. oddano do użytkowania więcej mieszkań niż przed rokiem. Mniej było natomiast mieszkań, na których budowę wydano pozwolenie lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym i mieszkań rozpoczętych. Do użytkowania oddano ogółem 97,0 tys. mieszkań, tj. o 2,7% więcej niż w analogicznym okresie ub. roku (wobec wzrostu o 14,1% rok wcześniej). Z głównych form budownictwa wzrosła w skali roku liczba mieszkań zrealizowanych w budownictwie przeznaczonym na sprzedaż lub wynajem (o 6,1% do 62,4 tys.), a zmniejszyła się – w budownictwie indywidualnym (o 0,9% do 32,8 tys.). Więcej mieszkań niż przed rokiem oddano w budownictwie społecznym czynszowym (771 wobec 750). W pozostałych formach budownictwa przekazano do użytkowania mniej mieszkań niż w I półroczu ub. roku.

Szacuje się, że na koniec czerwca br. w budowie pozostawało 828,5 tys. mieszkań, tj. o 0,2% więcej niż w końcu maja br. oraz o 1,5% więcej niż w końcu czerwca ub. roku.

Rynek wewnętrzny

W I półroczu br. sprzedaż detaliczna była o 5,2% niższa niż przed rokiem (kiedy obserwowano wzrost o 6,2%). W II kwartale br. notowano spadek sprzedaży w skali roku (o 10,7%), po nieznacznym wzroście w I kwartale (o 0,8%).

W wyniku zniesienia ograniczeń w handlu w sklepach tradycyjnych obserwowano dalszy niewielki spadek udziału sprzedaży przez Internet w sprzedaży detalicznej ogółem. W I półroczu br. sprzedaż hurtowa w przedsiębiorstwach handlowych była o 3,7% niższa niż przed rokiem, w tym w przedsiębiorstwach hurtowych spadła o 1,7%.

Handel zagraniczny

W okresie styczeń–maj br. obroty towarowe handlu zagranicznego były niższe niż rok wcześniej, na co wpłynęło m.in. ograniczenie wymiany w kwietniu i maju. Mniejsza niż przed rokiem była wymiana z krajami rozwiniętymi (w tym z krajami UE) oraz z krajami Europy Środkowo-Wschodniej, wzrosła natomiast z krajami rozwijającymi się. Obroty ogółem zamknęły się dodatnim saldem (wobec ujemnego przed rokiem), przy czym w wymianie z krajami rozwijającymi się i krajami Europy Środkowo-Wschodniej wystąpił deficyt handlowy.

Eksport liczony w złotych (w cenach bieżących) obniżył się w porównaniu z okresem styczeń–maj ub. roku o 7,4% do 393,3 mld zł, a import spadł o 9,6% do 384,3 mld zł. Wymiana zamknęła się dodatnim saldem w wysokości 9,0 mld zł (wobec minus 0,2 mld zł przed rokiem).

W okresie styczeń–maj br. w strukturze geograficznej obrotów po obu stronach wymiany zmniejszył się w skali roku udział krajów rozwiniętych (w tym kraj.w UE), a wzrósł – krajów rozwijających się. Kraje Europy Środkowo-Wschodniej miały większy niż rok wcześniej udział w eksporcie, a mniejszy w imporcie. W wyniku ograniczenia wymiany z krajami UE niższe niż w analogicznym okresie ub. roku były obroty towarowe z krajami rozwiniętymi. Eksport obniżył się o 9,0% do 338,7 mld zł, a import zmniejszył się o 12,1% do 249,9 mld zł. Dodatnie saldo wyniosło 88,8 mld zł (wobec 88,0 mld zł przed rokiem). Udział kraj.w rozwiniętych obniżył się po obu stronach wymiany – w eksporcie ogółem z 87,7% przed rokiem do 86,1%, a w imporcie ogółem odpowiednio z 66,9% do 65,0%.

Eksport do krajów Unii Europejskiej zmniejszył się w skali roku o 9,2% do 288,1 mld zł, a import obniżył się o 13,0% do 210,6 mld zł. Dodatnie saldo wymiany ukształtowało się na poziomie 77,5 mld zł (wobec 75,1 mld zł przed rokiem). Wymiana handlowa z krajami UE stanowiła 73,3% wartości eksportu ogółem (wobec 74,7% przed rokiem) oraz 54,8% wartości importu ogółem (wobec 57,0% rok wcześniej).

W okresie styczeń–maj br. obroty z Niemcami, naszym głównym partnerem handlowym, spadły w stosunku do analogicznego okresu ub. roku w większym stopniu po stronie importu (o 14,4% do 81,8 mld zł) niż eksportu (o 6,5% do 110,6 mld zł). Wymiana zamknęła się dodatnim saldem w wysokości 28,8 mld zł (wobec 22,7 mld zł przed rokiem). Udział Niemiec w eksporcie ogółem nieznacznie wzrósł w skali roku (o 0,3 p.proc. do 28,1%), a w imporcie ogółem obniżył się (o 1,2 p.proc. do 21,3%).

Spośród głównych partnerów handlowych Polski w UE spadek eksportu notowano m.in. w wymianie z Włochami (o 19,9%), Węgrami (o 13,9%), Francją (o 12,8%), Holandią (o 12,5%), Czechami (o 10,2%) i Szwecją (o 6,3%). Po stronie importu zmniejszyły się natomiast obroty m.in. z Francją (o 16,4%), Czechami (o 15,8%), Włochami (o 14,5%), Hiszpanią (o 12,4%) oraz Holandią (o 5,8%).

Spośród pozostałych kraj.w rozwiniętych (spoza UE) obserwowano m.in. znaczny spadek eksportu do Wielkiej Brytanii (o 11,7%) oraz relatywnie niewielki – do Stanów Zjednoczonych (o 4,2%). Po stronie importu m.in. znacznie zwiększyła się wartość towarów sprowadzanych z Korei Południowej (o 23,9%) oraz, w niewielkim stopniu, ze Stanów Zjednoczonych (o 2,3%).

Obroty towarowe z krajami Europy Środkowo-Wschodniej w okresie styczeń−maj br. spadły w skali roku zarówno po stronie eksportu o 1,4% do 23,4 mld zł, jak i importu − o 20,4% do 26,3 mld zł. Wymiana zamknęła się ujemnym saldem w kwocie 2,9 mld zł (wobec minus 9,3 mld zł przed rokiem).

Niższe niż rok wcześniej były obroty z Rosją, głównym partnerem handlowym Polski z tej grupy krajów. Eksport zmniejszył się w niewielkim stopniu − o 1,5% do 11,9 mld zł, natomiast znacznie spadł import − o 21,0% do 20,1 mld zł. Kwota ujemnego salda wymiany poprawiła się z minus 13,3 mld zł przed rokiem do minus 8,2 mld zł.

Obroty z krajami rozwijającymi się wzrosły w porównaniu z okresem styczeń–maj ub. roku zarówno po stronie eksportu (o 8,5% do 31,1 mld zł), jak i importu (o 0,6% do 108,2 mld zł). Ujemne saldo wyniosło 77,1 mld zł (wobec minus 78,8 mld zł przed rokiem). Udział krajów rozwijających się zwiększył się w skali roku po obu stronach wymiany – w eksporcie ogółem o 1,1 p.proc. do 7,9%, a w imporcie ogółem o 2,8 p proc. do 28,1%. Wśród partnerów handlowych Polski z tej grupy krajów, odnotowano m.in. wzrost obrotów z Chinami – po stronie importu o 4,1% do 51,6 mld zł, a po stronie eksportu o 12,1% do 4,9 mld zł.

Eksport produktów rolno-spożywczych (według CN) w okresie styczeń−maj br. zwiększył się w skali roku o 7,6% i wyniósł 59,6 mld zł, a import wzrósł o 5,4% do 40,6 mld zł. Obroty zamknęły się dodatnim saldem w wysokości 19,0 mld zł (wobec 16,9 mld zł w analogicznym okresie ub. roku). Udział towarów rolno-spożywczych w obrotach ogółem zwiększył się w skali roku: po stronie eksportu z 13,0% do 15,1%, a po stronie importu – z 9,1% do 10,6%. Odnotowano wzrost obrotów towarami rolno-spożywczymi ze wszystkimi grupami krajów.

Giełdowy rynek papierów wartościowych

W I półroczu br. na Rynku Głównym Giełdy Papier.w Wartościowych w Warszawie debiutowała 1 spółka, 10 wycofało się i w rezultacie w końcu czerwca br. notowano 440 spółek (w tym 48 zagranicznych). Kapitalizacja na ostatniej sesji w czerwcu br. wyniosła 865,6 mld zł (spadek o 296,1 mld zł, tj. o 25,5% w stosunku do ostatniej sesji w czerwcu ub. roku). Łączna wartość obrotów akcjami w I półroczu br. wyniosła 141,5 mld zł (o 39,2% więcej niż rok wcześniej).


Żródło: GUS, Analizy statystyczne 6/2020. Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju w I półroczu 2020 r. Opracowanie: Główny Urząd Statystyczny, Departament Opracowań Statystycznych pod kierunkiem Magdaleny Ambroch.